| |
|
| 2. Formowanie |
| I i II A |
Pułk powstał w końcu października 1918 roku w wyniku przejścia w całości do Wojska Polskiego 1 Pułku Ułanów Austro - węgierskich, którego 1 dyon (300 szabel) wystawił w listopadzie 1784 roku we Lwowie ówczesny major wojsk austriackich - ks. Józef Poniatowski. Pułk Służąc w armii austriackiej przetrwał w czysto polskim składzie (początkowo w organizacji "towarzyskiej" 1 szereg szlachta z lancami, 2 szereg pocztowi bez lanc) później według regulaminów austriackich (pozbawiony polskich oficerów, którzy przeszli z ks. Józefem do Wojska Polskiego w 1790 roku) aż do 1918 roku. Wielu oficerów polskich przybyło z dobą rządów konstytucyjnych w Austrii. Wtedy to dołączyło do pułku wielu byłych powstańców 1863 roku, ich synów i wnuków. W 1914 roku oficerowie pułku byli już w większości Polakami - stanowili prawie 100% oficerów rezerwy.
Przejście do Wojska Polskiego zorganizował rotmistrz Stefan Dębiński wprowadzając do pułku stacjonującego wówczas w Jakatieriniosławiu (polska nazwa: Ekaterynosław), organizacje POW. Gotowość pułku do przejścia do Wojska Polskiego zgłoszono 26.10.1918 roku Szefowi Sztabu Generalnego wojska Polskiego generałowi Tadeuszowi Rozwadowskiemu. Tą samą gotowość zgłoszono Polskiej Komisji Likwidacyjnej w Krakowie w dniu 30.10.1918 roku i POW w Olkuszu w dniu 1.11.1918 roku. Przejście zorganizował komendant kadry - rotmistrz Stefan Zabielski, po uprzednim aresztowaniu wrogo nastawionego Ukraińca majora Włodzimierza Fedorowicza - Jackowskiego. W tym czasie zaczynają nadchodzić z Ukrainy transporty pułku z odznakami polskimi, przyjeżdżające wagonami udekorowanymi emblematami polskimi. Z ośmiu eszelonów nie dotarły dwa: 1 - szy składający się z dowództwa pułku, magazynów i taborów został rozbrojony przez Ukraińców w Podwołczyskach; zawierał on najmniejszy procent Polaków. Następnie przez Równe 2 -gi szwadron karabinów maszynowych dowodzony przez rotmistrza Mariana Żółkiewskiego w całości pozostał przy Pierwszym Pułku Szwoleżerów formujących się w Chełmie. Ostatnie eszelony dotarły do Krakowa, gdzie Szwadron Zapasowy (kadra pułku) przeniósł się z Olkuskiego do macierzystych koszar na Rakowicach, w połowie listopada. W grudniu przybywa tzw. szwadron "rezerwowy" (złożony z rezerwistów) będący kawalerią dywizyjna aż pod Verdun we Francji. Rozpoczyna się formowanie czterech szwadronów liniowych i szwadronu karabinów maszynowych. Oficerów i starszych podoficerów jest pod dostatkiem. 6 oficerów i wielu podoficerów przyprowadza ze sobą major Brzezowski z 2 pułku ułanów austriackich z Tarnowa. Z początku brakowało młodszych podoficerów i ułanów. Kilkudziesięciu pozostało na froncie wołyńskim; z 350 przybyłych do Rakowic trzeba było 200 starszych i obarczonych rodzinami (po 4 - 7 latach nieprzerwanej służby) zwolnić. Miejsce ich zajęło około 600 ochotników przybyłych z Zachodniej Małopolski, łącznie z województwem kieleckim, a także ze Lwowa i Śląska. Od marca 1919 roku przybywają poborowi roczników 1896 - 1899 (700 rekrutów), w marcu 1920 roku poborowi roczników 1900 - 1901 (350 rekrutów), w lipcu 1920 roku poborowi rocznika 1902 (100 rekrutów), oraz 1050 rezerwistów roczników 1885 - 1895 wraz z ochotnikami. Kadra wystawiła w tym czasie 600 szabel uzupełnień dla pułku i części 108 i 208 pułku ułanów.
|
| II A |
Dnia 19.01.1919 drugi szwadron pułku(pieszy) wyrusza na front cieszyński.
Dnia 21.01.1919 roku II dyon (3 szwadron i pół szwadronu karabinów maszynowych) wyrusza konno na front wołyński. 2.05.1919 roku dołącza do II dyonu 4 szwadron (początkowo walczy pieszo, w czerwcu już siedzi na zdobycznych koniach) i dwa karabiny maszynowe. Dowództwo pułku i pierwszy dołączają konno na front wołyński w dniu 12.08.1919 roku. Wcześniej 2.08.1919 roku - dołączył do II dyonu drugi szwadron z frontu lwowskiego na zdobycznych koniach. W styczniu 1920 roku dołącza szwadron techniczny i zostaje przemianowany na piąty szwadron.
|
| III A i B |
Po wojnie polsko - rosyjskiej pułk przechodzi w stan etatowy (patrz ! Pułk Ułanów Krechowieckich) i w tym stanie wyrusza na front w 1939 roku.
|
| IV A |
Dyon pułku we Francji posiada etat francuskiego oddziału rozpoznawczego: dowództwo, szwadron ułanów przewożonych, szwadron motocyklistów, szwadron karabinów maszynowych i broni towarzyszącej oraz szwadron gospodarczy. Stan 31 oficerów, 713 szeregowych, w tym 11 oficerów, 2 aspirantów i 61 ułanów z 8 pułku. Inni oficerowie i około 60 ułanów pochodziło z innych pułków kawalerii; resztę stanowili poborowi z terenu Francji.
|
| IV D |
Dyon krakowski (1942 - 1944) i pułk odtworzony na jesieni 1944 roku miały charakter oddziałów kadrowych. Nigdy nie osiągnęły pełnych stanów. |
|
|
|
Aktualności
Forum
Rozkazy
Kalendarz wydarzeń
