|
-1939.08.23 – powrót Pułku w trybie alarmowym z podobozia w Krzeszowicach do koszar w Krakowie
-1939.08.23/24 – mobilizacja pierwszego rzutu Pułku
-1939.08.24/25 – wyjście Pułku na koncentrację Brygady pod Zawierciem (do 29.08)
-1939.08.30 – przejście Pułku do Ligoty Woźnickiej
-1939.08.30-31 – przygotowywanie wyznaczonych pozycji:
- na skrzydłach Pułku po dywizjonie 5 PSK
- na przedpolu OW: 3 PU, dyon panc, baon ON i szwadron kolarzy
- 1/8 szwadron od południa
- 2/8 szwadron od północy
- 3/8 szwadron w centrum
- 4/8 szwadron w odwodzie
- dca Pułku z 5 DAK-iem za 2/8 szwadronem
- koniowodni 2km z tyłu w rejonie Czarnego Lasu
- 1939.09.01 .. 4:50 – Niemcy rozpoczynają natarcie
- OW trzyma się na przedpolu do południa po czym skokami wycofuje się do odwodu Brygady. Odtąd 8 PU jest w pierwszej linii
- ostrożność Niemców w podchodzeniu powoduje, że styczność a nimi Pułk patrolami nawiązuje wieczorem i trzyma ją całą noc (patrol pchor Kicińskiego)
- 1939.09.02 – 5:30 – niemieckie przygotowanie artyleryjskie
6:00 – Niemcy rozpoczynają natarcie w ciągu godziny całkowicie odparte
7:00 – kolejne przygotowanie artyleryjskie i kolejne natarcie Niemców, szczególnie silne na odcinku 2 szwadronu (pierwszy zabity – ułan Birnbaum)
9:00 – 4 szwadron z odwodu rzucony na zagrożony odcinek 2 szwadronu
- natarcie Niemcy prowadzą 40 czołgami, które w gęstej mgle przebijają się przez 3 szwadron wychodząc na tyły 2 szwadronu (zniszczone 4 czołgi i 1 motocykl z ckm). 2 czołgi docierają do stanowiska dcy Pułku oczekującego ich z kbk w ręku. Zostają one zniszczone celnym ogniem armat 5 DAK-u.
- po przerwie spowodowanej wyczerpaniem npla rusza jego 3 natarcie, tym razem piechota wzmocniona czołgami. Jednocześnie dca Pułku otrzymuje rozkaz odwrotu. 4 szwadron z plutonem ckm i działkiem ppanc pozostaje w celu odłony odwrotu, który następuje w kierunku koniowodnych w Czarnym Lesie. Trzymając npla na dystans 4 szwadron dołącza do Pułku, który o zmroku osiąga Zawiercie przechodząc do odwodu Brygady. (Pułk niszczy tego dnia 12-15 czołgów, bierze kilkunastu jeńców i traci 14 ułanów zabitych i rannych).
- 1939.09.03 – po północy Brygada rusza na nowe stanowiska i o świcie osiąga rejon Pradła. Od godziny 6-tej 5 PSK jest w kontakcie z nplem na szosie Żarki – Pradła. Około 12:30 Pułk otrzymuje rozkaz zajęcia i obrony Szczekocin, na które od Lelowa maszeruje npl. 4 szwadron z plutonem ckm i działkiem ppanc rusza jako podjazd na Nakło. Pułk z 1/5 baterią maszeruje do Szczekocin przed którymi dochodzi do boju spotkaniowego z samochodami pancernymi npla – jeden z nich płonie reszta ucieka na Nakło. 2 szwadron z plutonem ckm i plutonem kolarzy odrzuca npla z mostu szosowego na Nakło i ustawia tam przyczółek mostowy. 1 szwadron staje w drugim rzucie na cmentarzu a 3 szwadron na folwarku na płd-wsch od Szczekocin jako odwód i osłona DAK-u. Koniowodni i tabor bojowy w m Goleniowy. Kiedy około 14:30 4 szwadron dociera pod Nakło zostaje niespodziewanie zaatakowany przez samochody pancerne npla odrzucone przez Pułk spod Szczekocin. Zostają one spędzone ogniem działka ppanc. Jednocześnie od zachodu pojawia się długa kolumna 2 DLek. 4 szwadron ustawia wszystkie rusznice ppanc oraz 2 sekcje rkm w pierwszym rzucie. Zawodzą nerwy dcy działka ppanc, które przez to strzela niecelnie i w końcu galopem wycofuje się do Szczekocin. Wspaniale spisują się natomiast rusznice ppanc niszcząc 3 samochody pancerne npla. Obrona w Szczekocinach trzyma się dzielnie mimo trzykrotnych nalotów i morderczego ognia artylerii, od których płonie całe miasto. Dwukrotnie natarciem na bagnety npl zostaje odrzucony. Dopiero zagrożenie okrążeniem od południa i północy zmusza Pułk do odwrotu ok. godziny 18-tej. Szwadrony przebijają się już przez patrole npla między domami Szczekocin. 4 szwadron ok. 17-tej zbiera się w Siedliskach i postanawia dołączyć do Pułku w kierunku słyszalnych odgłosów bitwy w Szczekocinach. Pierwszy patrol szwadronu dociera pod miasto już po zachodzie słońca i melduje dowódcy zajęcie go przez Niemców. Wobec tego rtm Matuszek postanawia wycofać się za Pilicę.
Dca Pułku organizuje tymczasem nową linię obrony na wschodnim brzegu Pilicy, na przedmieściu Zarzecze. Mimo kilkukrotnych prób nie udaje się nawiązać kontaktu radiowego z Brygadą. Pozycje Pułku niespodziewanie zostają zaatakowane od płn-wsch. Npl zostaje jednak odparty ogniem wszystkich ckm oraz działek ppanc. O 20-tej dca podejmuje decyzję o odwrocie po osi nakazanej na porannej odprawie w Brygadzie na Jędrzejów i dalej na Kielce. W czasie nocnego odwrotu na Jędrzejów Pułk wraz z 1/5 baterią jest kilkakrotnie atakowany przez samochody pancerne npla.
- 1939.09.04 – Rankiem Pułk osiąga silnie bombardowany Jędrzejów gdzie dołącza do niego również 12 tankietek dyonu panc. Po południu oddziały Pułku ubezpieczają linię Nidy. Wieczorem w obliczu zbliżających się patroli npla Pułk rusza przez Kielce do Wilkowa zostawiając 3 szwadron do obrony przepraw mostowych na Nidzie. W Kielcach zostaje dyon panc.
4 szwadron przez cały dzień polnymi drogami maszeruje na Sędziszów gdzie jednak nie znajduje śladu Brygady i rusza na Jędrzejów.
- 1939.09.05 – Pułk wypoczywa w Wilkowie. 4 szwadron nad ranem dochodzi do Jędrzejowa, w którym jest kilka czołgów npla. Szwadron naciera w szyku pieszym – czołgi wycofują się lecz natychmiast następuje nalot, na który ułani odpowiadają ogniem ckm – jeden samolot zostaje trafiony. O 19-tej szwadron rusza w kierunku na Pińczów. Ścigany przez 7 samochodów pancernych npla spiesza 1 ckm, 2 sekcje rkm oraz wszystkie rusznice ppanc wykorzystując dwie furmanki zarekwirowane na drodze i odsyłając resztę szwadronu naprzód organizuje zasadzkę. 2 samochody pancerne zostają zniszczone, reszta się wycofuje. Obok jednego ułani znajdują mapę z wyrysowanymi liniami marszu kolumn npla – mapa zostanie dostarczona dowództwu armii. Uczestnicy zasadzki załadowują się na furmanki i dołączają do szwadronu.
- 1939.09.06 – Pułk naciskany przez npla od południa przechodzi do rejonu Krynki – Brody. Dca wydziela dyon w składzie 1 i 2 szwadron, pluton ckm, działko ppanc i pluton artylerii konnej do rejonu Wierzbnik skąd przepędza patrole npla i ochrania linię kolejową. W nocy nieznaczna strzelanina.
Rano 4 szwadron dociera do Brygady na drodze Busko – Korczyn.
- 1939.09.07 – po południu Pułk dociera do Solca nad Wisłą gdzie przygotowuje obronę przeprawy. Wydzielony dywizjon maszeruje na Iłżę w kontakcie z patrolami npla. W zasadzce bierze do niewoli jeńców, motocykl i rkm.
- 1939.09.08 – WBPancMot przejmuje odcinek Pułku, który odchodzi do Opola gdzie dołącza do niego wydzielony dywizjon.
4 szwadron przechodzi Wisłę w Nowym Korczynie. Zaskakuje ogniem ckm kolumnę npla, która nadeszła od Stopnicy i przepędza ją. Do Brygady dołącza trójszwadronowy dywizjon marszowy.
- 1939.09.09 – Pułk odchodzi na odpoczynek do Stróż k/Kraśnika.
4 szwadron zluzowany przez baon ON dołącza do kolumny Brygady w marszu na Baranów gdzie pełni służbę porządkową.
- 1939.09.10 – do Pułku dołącza tabor Brygady, który rusza dalej na Janów Lubelski.
4 szwadron z Brygadą osłaniają przeprawę w Baranowie 23 DP.
- 1939.09.11 – 4 szwadron obsadza linię Wisły w rejonie Tarnobrzega. Wieczorem zostaje odwołany do mp Brygady w Mokrzyszowie.
- 1939.09.12 – Pułk odchodzi celem dozoru linii Wisły na odcinku Annopola. Tu dołącza 3 szwadron, który bronił mostów na Nidzie do 5 września następnie je wysadzając. Przez Wisłę przeprawił się w Puławach. Wieczorem pierwsze oddziały 4 DP npla przeszły Wisłę pod Annopolem a 14 DP pod Solcem.
4 szwadron w straży tylnej osłania odwrót przez San w Rozwadowie.
- 1939.09.13 – Pułk odrzuca wszystkie frontalne natarcia npla. 3 szwadron zdobywa rowery i uzbrojenie dwóch kompanii npla. O 22-giej dtwo armii nakazuje odwrót na Kraśnik gdyż czołgi npla meldowane są już w Zamościu.
4 szwadron po postoju w m Lipa podejmuje dalszy marsz na Janów Lubelski.
- 1939.09.14 – w południe podchodzą pod linię obrony pod Kraśnikiem pierwsze oddziały npla. Wszędzie zostają odparte.
4 szwadron z Brygadą osiągają płonący Janów Lubelski. Tu dołącza pieszy szwadron marszowy, który wyruszył z Krakowa 4.09.
- 1939.09.15 – Pułk wyrusza po północy bez patrolu ppor Skrochowskiego przez Turobin i Krasnystaw.
4 szwadron z Brygadą maszeruje przez Biłgoraj z zamiarem uderzenia na Tarnogród.
- 1939.09.15/16 – nocne natarcie na Tarnogród w ulewnym deszczu. 4 szwadron idzie na 3 PU. Po północy przychodzi rozkaz odwrotu.
- 1939.09.16 – przed południem natarcie npla od północy z kierunku Biłgoraja znosi szwadron kolarzy.
- 1939.09.16/17 – marsz na Kosobudy dla nawiązania łączności z WBPancMot.
- 1939.09.17 – Pułk staje koło Rejowca gdzie przechodzi pod rozkazy kombinowanej brygady płk Zakrzewskiego (8 PU, p uł warszawskich, resztki Wil BKaw)
O 5-tej Brygada przybywa na skrzyżowanie dróg Rudka – Krasnobród i Rudka – Kosobudy. Dyon marszowy osłania od północy wzg 286, 5 PSK kierunek Kosobudy Lipsko, 3 PU przesmyk Kosobudy, 4/8 szwadron odwód w lesie Kosobudy. Cały dzień oddziały znoszą ogień nękający. W tym dniu dołącza do 4 szwadronu patrol ppor Skrochowskiego, który odbił się od Pułku. O 19-tej marsz w kierunku Suchowola – Majdan Wielki dla osłony przemarszu GO Śląsk.
- 1939.09.18 – koncentracja komb bryg w związku z przygotowaniem natarcia grupy gen Kruszewskiego na Krasnystaw.
Po przybyciu do Majdanu Wielkiego 4 szwadron obsadza most na rzece Wieprz.
- 1939.09.19 – o świcie rozpoczęte w nocy natarcie na Krasnystaw zostaje odwołane przez gen Dąb- Biernackiego. Pułk maszeruje przez Izbicę i o świcie 20.09 osiąga Kazimierzówkę.
W nocy rusza natarcie, które ma otworzyć drogę na południe połączonym armiom Kraków i gen Piskora. KBKaw naciera na lewym skrzydle. Z powodu olbrzymiej przewagi ognia npla nadchodzi rozkaz armii samodzielnego przedzierania się wielkich jednostek. Dca KBKaw postanawia przedzierać się przez Majdan Wielki – Suchowolę na wschód. 4 szwadron zostaje wysłany w celu zdobycia mostu w Majdanie. W szyku pieszym ułani podchodzą blisko pozycji npla i po obrzuceniu granatami nacierają wyrzucając Niemców, którzy zostawiają cały ciężki sprzęt m in dużo motocykli i rowerów. Niestety nadchodzi rozkaz powrotu do koni, który oznacza odwrót i zmianę planów.
- 1939.09.20 – Pułk z komb bryg rusza na Komarów. W skutek zabłądzenia w ciemnościach dca brygady rusza na rozpoznanie z 8 PU rejonu Pukarzów – Łaszczów.
Rano dca KBKaw gen Piasecki oznajmia zebranym oficerom o planie kapitulacji powziętym przez dcę armii. Zostawia wolną rękę swoim oddziałom. 4 szwadron wykorzystuje chwilę spokoju i przebija się przez pierścień Niemców. W lasach ordynackich rtm Matuszek oznajmia pozostałym swój plan marszu na Węgry. Ostatecznie rusza z nim 4 oficerów, 2 podchorążych, jeden kapral, jeden st ułan oraz 35 ułanów. Maszerują nocami w dzień zalegając w lasach.
- 1939.09.21 – 2 szwadrony Pułku nacierają pieszo na Małoniż, który okazuje się zajęty przez piechotę npla. Jego gęsty ogień załamuje natarcie ułanów. Szwadronu wycofują się do reszty Pułku. W ciągu dnia Pułk odrzuca natarcie npla na Czartowiec.
- 1939.09.22 – O świcie komb bryg zostaje podporządkowana gen Andersowi, który nadciągnął z Nowogródzką i Wołyńską BK.
- 1939.09.23 – Rusza natarcie zgrupowania kawalerii gen Andersa na Krasnobród. Komb bryg ma iść za brygadą Wołyńską schodem na prawo osłaniając od północy. 8 PU szedł w odwodzie brygady. Z pułkiem ułanów warszawskich zostaje skierowany do zdobycia w szyku pieszym przeprawy na Wieprzu. Na skutek nagłego przeciwnatarcia npla musiał wycofać się pułk ułanów warszawskich a artyleria npla obłożyła ogniem koniowodnych wywołując popłoch wśród koni. Pułki zaczęły wycofywać się za uciekającymi na wschód końmi. Wieczorem płk Dunin – Żuchowski, cały skrwawiony na koniu z przestrzeloną szyją meldował rozproszenie Pułku. Jako, że inne pułki były w podobnym położeniu dca komb bryg zarządza przebijanie się chętnych na Węgry w ramach jednostek. Dca Pułku ruszył pieszo z 20 ludźmi. Udało im się szczęśliwie przejść przez pierścień niemiecki (w chwili zakończenia bitwy komb bryg była otoczona) i maszerować dalej nocami w dzień chroniąc się w lasach.
- 1939.09.27 – grupa rtm Matuszka rozsiodłuje konie na polanie w lesie i rusza dalej pieszo.
- 1939.09.28 – grupa rtm Matuszka wchodzi do wsi Zielna i zostaje otoczona przez ok. 200 uzbrojonych Ukraińców, którzy jednak pozwalają przejść Polakom zdeterminowanym użyć posiadanej broni. Otwierają ogień dopiero gdy ułani zaczynają się wspinać pod strome zbocze za wsią.
- 1939.09.30/10.01 – już tylko 8 osób z grupy rtm Matuszka przekracza granicę węgierską.
- 1939.10.10 ok. – gdzieś w górach powyżej Starego Sambora pozostali przy dcy Pułku na skutek zdrady Ukraińców zostali wzięci do niewoli przez sowietów i dostali się do obozu w Starobielsku.
|